محمدامین سالاری؛ خبرنگار پارلمانی در یادداشتی نوشت: در هفتههای اخیر، سه بیانیه و نامه با موضوعات متفاوت در مجلس شورای اسلامی منتشر شده است؛ نخست، نامه حسین صمصامی درباره اصلاح سیاستهای کلان اقتصادی و بهبود معیشت مردم؛ دوم، نامه سیدمحمود نبویان درباره ابهامات توافق احتمالی با آمریکا؛ و سوم، بیانیه حمید رسایی برای دعوت نمایندگان به حضور در مقابل مجلس در روز هفتم تیر.
در نگاه نخست، این سه اقدام ارتباط موضوعی مستقیمی با یکدیگر ندارند. یکی اقتصادی است، دیگری سیاست خارجی و سومی ناظر به تحولات داخلی مجلس. اما بررسی فهرست امضاکنندگان، نکته قابل تأملی را آشکار میکند؛ تعداد قابل توجهی از نمایندگان، در هر سه بیانیه و نامه حضور دارند؛ الگویی که از وجود یک هسته نسبتاً ثابت در میان امضاکنندگان حکایت میکند.
این میزان از تکرار را نمیتوان صرفاً یک اتفاق دانست. به نظر میرسد در مجلس، هستهای نسبتاً ثابت از نمایندگان شکل گرفته که فارغ از موضوع هر بیانیه، بهصورت هماهنگ در اقدامات جمعی حضور پیدا میکنند.
در ادبیات پارلمانی، وجود فراکسیونها، ائتلافهای غیررسمی و گروههای همفکر امری طبیعی است؛ اما زمانی که یک گروه مشخص تلاش میکند از مسیر صدور بیانیههای متوالی، نامههای جمعی یا ایجاد فشار رسانهای، بر تصمیمات مجلس، دولت یا حتی نهادهای حاکمیتی همچون شعام جهتگیریهای اثرگذاری مستمر داشته باشد، این پرسش مطرح میشود که آیا با نوعی «مجلس سایه» در درون مجلس مواجه هستیم؟
البته استفاده از این تعبیر به معنای نفی حق قانونی نمایندگان برای امضای بیانیه یا اعلام مواضع سیاسی نیست. هر نماینده مطابق قانون اساسی در اظهارنظر و اعلام موضع آزاد است و امضای نامه یا بیانیه نیز بخشی از حقوق نمایندگی محسوب میشود. مسئله اصلی، نه اصل امضا، بلکه شکلگیری یک الگوی ثابت و سازمانیافته از کنش جمعی است که میتواند در مواردی به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بر ارکان اداره مجلس تبدیل شود.
اگر این همپوشانی گسترده در امضاکنندگان، در موضوعات مختلف ادامه پیدا کند، دیگر نمیتوان آن را صرفاً همسویی فکری چند نماینده دانست؛ بلکه باید از وجود یک ائتلاف غیررسمی با سازوکار مشخص سخن گفت؛ ائتلافی که میکوشد علاوه بر ایفای نقش تقنینی و نظارتی، دستور کار سیاسی خود را نیز به هیأترئیسه مجلس و در برخی موارد به دولت و سایر ارکان نظام تحمیل کند.
شاید هنوز برای اطلاق قطعی عنوان «مجلس سایه» زود باشد، اما تکرار الگوی واحد در امضای بیانیهها، دستکم این پرسش را پیش روی افکار عمومی و ناظران پارلمان قرار داده است که آیا در کنار ساختار رسمی مجلس، هستهای هماهنگ و اثرگذار در حال ایفای نقشی فراتر از یک ائتلاف معمول پارلمانی است؟/پایان پیام
ارسال دیدگاه
نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.