محمدحسن پرتوی، کارشناسی علومسیاسی در یادداشتی نوشت: “سوالی که اکنون حزبم مطرح می کند این است که آیا من در بهترین موقعیت برای رهبریان در انتخابات سراسری بعدی هستم یا نه. من پاسخ فراکسیون پارلمانی حزبم به این پرسش را شنیدهام و آن را با احترام و سعه صدر پذیرفتم.” این بخشی از بیانیه کوتاه کییر استارمر در روز بیست و دو ژوئن و در مقابل ساختمان شماره ده داونینگ استریت (ساختمان رسمی محل کار و اقامت نخست وزیر بریتانیا)است که در آن استعفای خود را اعلام کرد؛ اما چه اتفاقاتی رخ داد که کمتر از دو سال پس از پیروزی تاریخی حزب کارگر به رهبری او در انتخابات سراسری ۲۰۲۴-که بعد از چهارده سال حکومت محافظه کاران به دست آمده بود- وی مجبور به استعفا شد؟
در این نوشته به مهم ترین عللی که استارمر را وادار به استعفا کرد پرداخته می شود.
اولین علت در دل پیروزی او نهفته بود.هرچند حزب کارگر در پارلمان اکثریت کرسی ها -چهارصد و یازده کرسی از مجموع ششصد و پنجاه کرسی- را تصاحب کرد ولی فقط حدود سی و سه درصد آرا به دست آورد. علت این امر به ساختار نظام انتخاباتی بریتانیا برمی گردد. در این کشور مردم به نماینده حوزه انتخابیه خود رای می دهند؛ نه یک فهرست حزبی سراسری. هر حوزه فقط یک نماینده دارد که هر کس در آن بیشترین رای را کسب نماید برنده است؛ حتی حتی اگر کمتر از پنجاه درصد رای گرفته باشد. به عنوان مثال ممکن است نامزد حزب کارگر چهل درصد، نامزد حزب محافظه کار سی درصد و بقیه احزاب نیز مجموعا سی درصد کسب کرده باشند. در اینجا نامزد حزب کارگر برنده و راهی پارلمان می شود؛ در حالی که شصت درصد از مردم حوزه انتخابیه او به او رای نداده اند. از طرف دیگر برخی از رای دهندگان که به احزاب دیگر تعلق داشتند به خاطر اینکه نامزد محافظه کار شکست بخورد به نامزد حزب کارگر رای دادند؛نه به خاطر تعلق به حزب کارگر. همچنین رای جناح راست بین حزب محافظه کار و حزب ریفورم یوکی در برخی مناطق تقسیم و باعث پیروزی نامزد حزب کارگر با درصد نه چندان بالا شد.
دومین عامل اتفاقات و تصمیماتی بود که محبوبیت متزلزل استارمر و دولتش را کمتر و کمتر کرد. حدود سه هفته بعد از پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴ و تشکیل کابینه او دولت اعلام کرد که کمک هزینه سوخت زمستانی بازنشستگان را محدود می کند و فقط به افرادی که از میزان مشخصی کمتر درآمد داشته باشند تعلق خواهد گرفت. تعداد دریافت کنندگان از حدود یازده میلیون نفر به حدود یک و نیم میلیون نفر کاهش یافت. هدف این کار صرفه جویی یک و نیم میلیارد پوند در سال اعلام شد. البته نهایتا در دولت در سال ۲۰۲۵ زیر فشارهای سیاسی دوباره دایره شمول طرح را گسترش داد و از تصمیم خود عقب نشینی نمود؛ اما زمان بندی این تصمیم چیزی شبیه فاجعه بود زیرا تنها حدود سه هفته از پیروزی حزب کارگر انتخابات گذشته بود. این کار با عباراتی همچون “پول گرفتن از پیرزن ها و پیرمردها” در فضای عمومی بازتاب یافت؛ علاوه بر این در ارزیابی های بعدی مشخص شد که صدها هزار نفر که واجد شرایط دریافت کمک هزینه بودند اما آن را مطالبه نمی کردند آن را از دست دادند. حدود دو ماه بعد گزارش هایی از یک رسوایی خبر می داد که به اعتبار دولت استارمر ضربه بیشتری زد. خبرهایی به بیرون درز کرد که برخی سیاستمداران ارشد حزب کارگر هدایای گران قیمت و خدمات رایگان از افراد ثروتمند و حامیان مالی حزب دریافت کردند. حتی گزارش ها نشان می داد خود استارمر یک عینک دو هزار و چهارصد پوندی دریافت کرده. اگرچه الزاما این هدایا غیرقانونی محسوب نمی شد ولی به وجهه دولتی که همزمان از صرفه جویی صحبت می کرد آسیب جدی وارد کرد. اتفاق بعدی افشای ارتباط گسترده پیتر ماندلسون سفیر تازه منصوب شده بریتانیا در واشنگتن با جفری اپستین بود. مندلسون علی رغم عدم تایید نهادهای امنیتی و به دلیل شخصیت تاجر مسلکش برای هدایت بریتانیا در دوره دوم ترامپ توسط استارمر منصوب شد. استارمر بعدا مدعی شد از گستردگی ارتباطات او با اپستین بی خبر بوده و مدت کمی بعد از افشای پرونده اش او را از سفارت برکنار کرد.
علت بعدی، اختلافات استارمر با برخی از اعضای حزب حتی وفاداران خود بود. در ژوئن ۲۰۲۶ اختلافی میان استارمر و جان هیلی وزیر دفاع بر سر افزایش بودجه دفاعی ایجاد شد. هیلی معتقد بود با توجه به شرایط کنونی هزینه های دفاعی تا سال ۲۰۳۰ باید به میزان ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی) (GDP برسد؛ اما وزارت خزانه داری و دولت نهایتا ۲.۶۸ درصد را پذیرفت و استارمر آن را تایید کرد. در پی این اتفاق هیلی استعفا داد و اندکی بعد آل کارنس وزیر نیروهای مسلح نیز استعفا کرد.
اما علت بعدی که در واقع تیر خلاصی بر پیکره دولت استارمر زد شکست وحشتناک در انتخابات محلی ۲۰۲۶ بود این انتخابات در بریتانیا برای انتخاب مدیران و نمایندگان حکومت های محلی برگزار می شود که مسئول پیگیری اموری چون جمع آوری زباله، خدمات فرهنگی و تفریحی، برخی خدمات اجتماعی و مجوز ساخت و ساز هستند. حزب کارگر در این انتخابات حدود ۱۵۰۰ کرسی را از دست داد. نمایندگان پارلمانی حزب کارگر از عدم محبوبیت استارمر در تبلیغات خانه به خانه این انتخابات شوکه شدند. همچنین در انتخابات پارلمان نیمه خودمختار ولز حزب کارگر بعد از ۲۷ سال دیگر بزرگترین حزب از نظر تعداد کرسی نشد و از مجموع ۹۶ کرسی فقط ۹ کرسی به دست آورد. این انتخابات ها به مثابه همه پرسی برای رضایت از عملکرد دولت تلقی شد.
همه این اتفاقات و عوامل در کنار مسائلی چون عدم ارائه یک ایده و چشم انداز روشن توسط استارمر و عمل گرایی مفرط او و برخی تردیدها و ضعف های شخصیتی اش اعضای حزب را به این نتیجه رساند که دوره استارمر تمام شده. آنها می ترسیدند با توجه به رشد سریع و ترسناک حزب ریفرم یوکی به رهبری نایجل فاراژ ادامه رهبری استارمر منجر به یک شکست فاجعه بار در انتخابات سراسری ۲۰۲۹ بشود؛ حتی گزارش هایی در دسترس است که برخی اعضای کابینه از چند وقت پیش از استارمر درخواست کردند برای خروج از قدرت یک جدول زمانی تهیه کند.
لازم به ذکر است بنا بر قانون بریتانیا تا زمان برگزاری انتخابات بعدی، نخستوزیر از حزبی که دارای اکثریت در پارلمان است انتخاب می شود -حتی اگر نخست وزیر مثل استارمر استعفا دهد- پس حتما نخست وزیر بعدی باید از حزب کارگر انتخاب شود. مهمترین نامزد جایگزینی او اندی برنهام است که به طور رسمی اعلام کرد برای رهبری حزب نامزد می شود. او سابقه ده سال شهرداری منچستر بزرگ و چند وزارتخانه در دولت های کارگری دهه ۲۰۰۰ را در کارنامه دارد. اگر کسی برای رقابت با برنهام برای کسب رهبری حزب و به تبع آن مقام نخست وزیری به میدان بیاید سر کار آمدن دولت او تا سپتامبر(شهریور) و بعد از اتمام تعطیلات تابستانی پارلمان به طول می انجامد. در این مدت استارمر عهده دار امور است. وگرنه دولت برنهام از اوایل ژوئیه (اواسط تیر) بر سر کار می آید.
ارسال دیدگاه
نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.