فتحالله کلانتری، استاد دانشگاه و کارشناس راهبردی امور دفاعی – امنیتی: متاسفانه هر سال بودجه دفاعی نیروهای مسلح با رویکرد تهدیدمحوری و واکنشی تأمین میشود. بدترین نوع تخصیص بودجه به نیروهای مسلح، پرداخت اعتبار بر اساس تهدیدهای منطقهای و جهانی است. رویکرد بودجه دفاعی باید همواره امنیت محور و فراکنشی باشد. مثلاً چون در سال ۱۴۰۴ اوج تهدیدات علیه نیروهای مسلح وجود داشت حال برای بودجه سال ۱۴۰۵ رقم بیشتری تخصیص داده شده است البته این افزایش بودجه بخش مهم آن ناشی از نرخ تورم سالیانه است. اما در مجموع بودجه دفاعی باید برای ایجاد امنیت باشد نه برای دفع تهدید.
تخصیص بودجه براساس دفع تهدید، یکبار مصرف است و به ثروت، دارایی و یا سرمایه امنیتی تبدیل نمیشود اما تخصیص بودجه بر اساس ایجاد امنیت به دارایی و ثروت امنیتی تبدیل میشود، دارایی امنیتی دارای دو کارکرد است، کارکرد اول ایجاد امنیت است و کارکرد دوم دفع تهدید است یعنی با ایجاد امنیت به طریق اولی تهدید هم خنثی میشود اما دفع تهدید الزاماً تبدیل به دارایی یا ثروت امنیتی نمیشود. هزینههای انجام شده برای دفاع تهدید یکبار مصرف است و خروجی آن فقط دفع تهدید است و به دارایی و سرمایه امنیتی تبدیل نمیشود اما هزینه انجام شده برای ایجاد امنیت علاوه بر اینکه تهدید را خنثی و دفع میکند به دارایی و سرمایه امنیتی هم تبدیل میشود. با داشتن دارایی امنیتی میتوان هر نوع تهدید جدید را خنثی نمود.
بودجه دفاعی با رویکرد تهدید محور هزینه ساز است و به دارایی تبدیل نمیشود اما بودجه دفاعی امنیت محور ثروتساز است و به دارایی تبدیل میشود و از طریق ثروت تولید شده میتوان تهدید را هم خنثی کرد.
هزینه دفاعی امنیت محور قدرت ساز، قدرت آفرین و قدرت افکن است به همین دلیل قابلیت تبدیل به دارایی را دارد اما هزینه دفاعی تهدید محور دشمن ساز و یکبار مصرف است و قابلیت تبدیل به دارایی را هم ندارد.
الگوی جنگ سال آینده از نظامی به شناختی تغییر خواهد کرد
نقد مهم و جدی دیگری که به بودجه دفاعی سال ۱۴۰۵ نیروهای مسلح وارد است، کم توجهی آن به تغییر الگوی جنگی است. در سال گذشته و بطور مشخص جنگ ۱۲ روزه بصورت اطلاعاتی- نظامی و اجتماعی اجرا شد، یعنی الگوی جنگی در اولویت اول اطلاعاتی- نظامی بود و سپس اجتماعی- رسانهای بود. یکی از برتریهای ج.ا.ایران در جنگ ۱۲ روزه این بود که محاسبات نظامی دشمن را تغییر داد و اسرائیل نتوانست الگوی جنگ اجتماعی را محقق نماید به همین دلیل چنانچه در سال آتی جنگی بین ایران و اسرائیل انجام شود به منظور خنثی نمودن برتری ج.ا.ایران حتماً الگوی جنگی خود را از اطلاعاتی- نظامی به امنیتی- اجتماعی تغییر خواهد داد. بنابراین در سال ۱۴۰۵ تهدید خارجی به شکل نظامیِ مستقیم نیست، بلکه «ترکیبی و نامرئی توأم با فرسایش قدرت ملی» است.
مهمترین تهدید کوتاه مدت خارجی ج.ا.ایران در سال ۱۴۰۵ با میزان احتمال زیاد، تداوم وضع موجود یعنی «صلح مسلح» حالت «نه صلح و نه جنگ» با اسرائیل است، در این فضا «شبحِ جنگ» بیش از خود جنگ «کارکرد رسانهای» برای ایجاد نارضایتی زیرپوستی، شکننده و ژلهای، به منظور آغاز «جنگ اجتماعی رادیکال شده» و سپس «تهاجم ترکیبی» در لبه تکنولوژی دارد، در این وضعیت «جنگ ترکیبی اسرائیل پیوست جنگ اجتماعی داخلی» است.
بنابراین باید بودجه فرهنگی و قدرت نرم نیروهای مسلح اضافه شود، چون در سال آتی نیروهای مسلح علاوه بر جنگ سخت در میدان جنگ شناختی و نرم هم با دشمن درگیر هستند برای اینکار پیشنهاد میشود از بودجه سازمانها و نهادهای فرهنگی کاسته شود و به بودجه فرهنگی نیروهای مسلح اضافه شود.
بطور مثال ارتش ج.ا.ایران تا کنون ردیف بودجه فرهنگی نداشته است از طرفی در سال ۱۴۰۵ هم باید در میدان جنگ شناختی، جنگ رسانهای و جنگ اجتماعی با دشمن بجنگد، پس نیاز به بودجه فرهنگی دارد و حتی علاوه بر تخصیص بودجه فرهنگی برای ارتش ج.ا.ایران باید بودجه فرهنگی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم اضافه شود.
در سال ۱۴۰۵ اولویت تقابل آتی با ج.ا.ایران از شکل «براندازی اطلاعاتی- نظامی» به «فرسایش امنیتی- اجتماعی- سیاسی- اقتصادی» در وضعیت «پیشاجنگی فرساینده» تغییر خواهد یافت، بنابراین در شرایطی فعلی بازدارندگی اجتماعی، شناختی و بازدارندگی رسانهای مهمتر از بازدارندگی نظامی است. به همین دلیل باید بودجه فرهنگی نیروهای مسلح در سال ۱۴۰۵ اضافه شود. بهترین راهکار برای آن کاهش بودجه فرهنگی سایر دستگاههای فرهنگی و مزید نمودن آن به ردیف بودجه فرهنگی نیروهای مسلح ج.ا.ایران است.
درمجموع بودجه فرهنگی نیروهای مسلح به قدری ناچیز است که توان مقابله با جنگ شناختی دشمن را ندارد لذا انتظار میرود نمایندگان محترم به این موضوع مهم اهتمام داشته و بخصوص برای ارتش ج.ا.ایران که ردیف بودجه فرهنگی ندارد اهتمام بیشتری داشته باشند./پایان پیام
ارسال دیدگاه
نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.